Na-isoleren en ventileren
Gids · Zo werkt het

Zo werkt balansventilatie

Balansventilatie (systeem D) voert lucht mechanisch aan en af, met twee ventilatoren in één unit. De warmtewisselaar in die unit houdt de warmte van de gebruikte lucht vast en geeft die aan de verse lucht.

Redactie WTW GidsBijgewerkt 5 bronnen

Een klein rond toevoerventiel in het witte plafond van een slaapkamer, met een raam en linnen gordijnen in de hoek
Illustratie (AI)

Artikelen in deze gids

De luchtroute

Aan de unit zitten vier kanalen: twee voor de binnenkomende lucht en twee voor de uitgaande lucht.MC Verse lucht gaat naar de woonkamer en de slaapkamers. Gebruikte lucht wordt afgezogen in de keuken, de badkamer en de wc. Omdat er evenveel lucht binnenkomt als weggaat, heet het een balanssysteem.DBL

Luchtroute van balansventilatie met warmteterugwinningDoorsnede van een huis. Op zolder hangt de wtw-unit met vier kanalen. Verse buitenlucht komt via het dak binnen, gaat door de unit en wordt in de woonkamer en slaapkamer ingeblazen. Gebruikte lucht wordt in keuken en badkamer afgezogen, gaat door de unit en verlaat het huis via het dak.SlaapkamerBadkamerWoonkamerKeukenZolderwtw1234

Zo loopt de lucht

  1. Aanzuigen. Een kanaal haalt buitenlucht binnen via het dak of de gevel.
  2. Voorverwarmen. In de unit gaat de lucht door een filter en langs de warmtewisselaar.
  3. Inblazen. Ventielen blazen de verse lucht in de woonkamer en de slaapkamers.
  4. Afzuigen en afblazen. Keuken, badkamer en wc zuigen gebruikte lucht af. Die geeft zijn warmte af en gaat naar buiten.

verse lucht gebruikte lucht

Vier kanalen aan de unit: Milieu Centraal, Tips voor beter en energiezuiniger ventileren (31 augustus 2026). Tekening: Redactie WTW Gids.

Tussen de kamers moet de lucht kunnen stromen: minstens 1,5 cm onder de binnendeuren, of een rooster in de deur of de muur.MC

Warmte terugwinnen

In de warmtewisselaar stromen de warme binnenlucht en de koude buitenlucht langs elkaar, zonder te mengen. Zo kan tot 95% van de warmte in huis blijven.DBL Voor de ISDE moet een centrale unit een rendement van minimaal 85% halen, en een unit per kamer minimaal 80%.RVO Uitgebreid: wat is balansventilatie.

De bypass

In de zomer wil je juist geen warmte terugwinnen. De bypass leidt de buitenlucht dan langs de warmtewisselaar. Nieuwe units moeten sinds 2016 een bypass hebben; oudere soms niet, en achteraf inbouwen is vaak duur.MC In het onderzoek van BBA en het RIVM ontbrak de bypass in de helft van de nieuwbouwhuizen met balansventilatie.RIVM

Verbruik en label

Een oude unit met wisselstroommotor herken je aan "AC, 50 Hz, 230 V" of het teken ~ op het typeplaatje; moderne units gebruiken gelijkstroom. Vuile filters laten de motor harder werken.MC Sinds 1 januari 2016 hebben nieuwe units een energielabel, met A+ als hoogste klasse.MC

Wie het heeft

Ongeveer 5% van de huizen heeft balansventilatie. Het komt voor vanaf ongeveer 1980 en sinds 2000 veel vaker.MC Van de bewoners met goed aangelegde balansventilatie is 2 van de 3 tevreden tot zeer tevreden.MC

Bronnen

  1. Balansventilatie, Milieu Centraal. Laatst gewijzigd of gecontroleerd: laatst gewijzigd 30 juni 2026 (gelezen op 15 oktober 2026).
  2. Tips voor beter en energiezuiniger ventileren, Milieu Centraal. Laatst gewijzigd of gecontroleerd: laatst gewijzigd 31 augustus 2026 (gelezen op 15 oktober 2026).
  3. Factsheet Ventileren (pdf), Duurzaam Bouwloket. Laatst gewijzigd of gecontroleerd: bestand van 5 december 2023 (gelezen op 15 oktober 2026).
  4. ISDE: Ventilatie woningeigenaren, RVO. Laatst gewijzigd of gecontroleerd: stand 23 juni 2026 (gelezen op 15 oktober 2026).
  5. Het presteren van mechanische ventilatiesystemen in nieuwbouw eengezinswoningen (publiekssamenvatting BBA Binnenmilieu en RIVM), RIVM en BBA Binnenmilieu, voor het ministerie van Infrastructuur en Milieu. Laatst gewijzigd of gecontroleerd: 2011, onderzoek december 2009 tot juni 2010 (gelezen op 15 oktober 2026).