Wtw-filters vervangen: hoe vaak en hoe je het doet

Vervang de filters van je wtw-unit minstens twee keer per jaar, en zuig ze tussendoor minstens één keer schoon met de stofzuiger.^MC Woon je aan een drukke weg, doe het dan vaker.^MC Vuile filters maken de lucht slechter, de unit luidruchtiger en het stroomverbruik hoger.

De filters zijn het enige deel van balansventilatie dat je zelf onderhoudt. Ze zitten in de unit, op de plek waar de buitenlucht binnenkomt en waar de binnenlucht de unit in gaat. Ze houden stof, pollen en vuil tegen, en beschermen de warmtewisselaar. Het is een klus van een paar minuten. Toch blijft hij vaak liggen: in het onderzoek van BBA Binnenmilieu en het RIVM waren in een derde van de nieuwbouwhuizen met balansventilatie de units niet schoon, en in bijna de helft daarvan waren de filters sterk vervuild.^RIVM

Hoe vaak vervang je de filters?

Milieu Centraal adviseert: vervang de filters minstens 2 keer per jaar, en maak ze tussendoor minstens 1 keer schoon met de stofzuiger.^MC Bij een drukke weg, veel pollen of een bouwplaats in de buurt vervuilen ze sneller. Dan doe je het vaker.^MC

Veel nieuwere schakelaars hebben een lampje dat gaat branden als de filters aan de beurt zijn.^MC Dat lampje werkt meestal op een teller in de unit, niet op een meting van het filter zelf. Kijk dus ook gewoon zelf: een grijs filter is aan vervanging toe, ook als het lampje nog uit is. Na het vervangen zet je de teller terug volgens de handleiding.

Filters vervangen in vijf stappen

Elke unit is anders. De handleiding van jouw unit gaat altijd voor. In grote lijnen gaat het zo:

1. Zet de unit uit of haal de stekker uit het stopcontact, zoals de handleiding aangeeft. Dan draait er niets terwijl je in de unit werkt.
2. Open de filterklep. Bij de meeste units zitten de filters achter een klep of in lades aan de voor- of bovenkant. Je hebt er meestal geen gereedschap voor nodig.
3. Haal de filters eruit en kijk welke kant waar zat. Vaak staat er een pijl op voor de richting van de lucht.
4. Plaats nieuwe filters van dezelfde maat en soort, in dezelfde richting. Duw ze helemaal aan, zodat er geen lucht langs kan.
5. Sluit de klep, zet de unit aan en zet zo nodig de filtermelding terug.

Tussen twee vervangbeurten haal je de filters er op dezelfde manier uit en zuig je ze aan de vuile kant voorzichtig af. Was ze niet, tenzij de handleiding zegt dat het mag.

Koop filters die bij jouw unit passen. Het typenummer staat op het typeplaatje of in de handleiding. Een filter dat te klein is, laat vuile lucht langs de randen. Een filter dat te dicht is, kan de luchtstroom te veel remmen. Twijfel je, vraag het dan bij je onderhoudsbedrijf na.

Een ritme dat je volhoudt

Twee keer per jaar is makkelijk te vergeten. Koppel het daarom aan iets wat toch al twee keer per jaar gebeurt, zoals het verzetten van de klok naar zomertijd en naar wintertijd. Leg een set nieuwe filters klaar in de buurt van de unit, zodat je niet hoeft te zoeken als het moment er is. Schrijf de datum van de laatste wissel met potlood op de unit of in de handleiding.

Voor het stofzuigen tussendoor kies je een moment in het midden, bijvoorbeeld de eerste week van de zomervakantie en de week na de kerst. Woon je aan een drukke weg, of heb je last van pollen in het voorjaar, kijk dan in die maanden een keer extra.^MC

Waarom vuile filters je geld en rust kosten

Meer stroom. Een vervuild filter geeft meer weerstand. De motor moet dan harder werken en gebruikt meer stroom.^MC

Meer geluid. Als de unit harder moet blazen om genoeg lucht te verplaatsen, hoor je dat. Geluid was in het onderzoek van BBA en het RIVM de klacht die bewoners het vaakst noemden.^RIVM Lees meer in wtw maakt lawaai.

Slechtere lucht. De hygiëne van het systeem heeft volgens het onderzoek vooral invloed op de luchtkwaliteit in huizen met balansventilatie.^RIVM Dat is logisch: alle verse lucht komt bij systeem D via de unit binnen. Zijn de filters vuil, dan is ook die lucht minder schoon.

Een vuile warmtewisselaar. Het filter beschermt de warmtewisselaar. Komt er stof langs, dan zet dat zich vast in de wisselaar. Die schoonmaken is werk voor de monteur.

Wat de monteur doet

Filters doe je zelf. De rest laat je aan een monteur over. Milieu Centraal noemt ongeveer elke 2 jaar een beurt voor de box en de bypass, en dan ook de ventielen schoonmaken. Ongeveer elke 4 jaar wordt het hele systeem gecontroleerd en zo nodig opnieuw ingeregeld. De kanalen worden minstens eens in de 8 jaar schoongemaakt.^MC

Milieu Centraal raadt een onderhoudscontract aan met een bedrijf met Ventilatiekeur.^MC Uit het onderzoek van BBA en het RIVM bleek waarom: systemen werden vaak niet goed onderhouden, omdat er meestal geen contract was. Met een contract krijgt het systeem een vaste inspectie.^RIVM

Verstel de ventielen niet zelf. Ze zijn bij de aanleg ingeregeld, zodat elke kamer de juiste hoeveelheid lucht krijgt. Wil je ze schoonmaken, markeer dan eerst de stand of laat het aan de monteur over.

Verder lezen

Het hele onderhoud, van filters tot kanalen, staat in de gids filters, onderhoud en geluid. Hoe de unit werkt en waar de filters in de luchtroute zitten, lees je in wat is balansventilatie.

Veelgestelde vragen

Hoe vaak moet ik de wtw-filters vervangen?

Minstens twee keer per jaar, en tussendoor minstens één keer stofzuigen. Bij een drukke weg vaker.^MC

Kan ik de filters wassen?

Alleen als de handleiding van je unit dat zegt. Milieu Centraal noemt stofzuigen tussendoor en vervangen.^MC

Verbruikt mijn unit meer stroom met vuile filters?

Ja. Een vuil filter geeft meer weerstand, waardoor de motor meer stroom gebruikt.^MC

Hoe vaak moet de monteur komen?

Ongeveer elke 2 jaar voor box, bypass en ventielen; elke 4 jaar een controle van het hele systeem.^MC